NEUROLOGICZNE I PSYCHOLOGICZNE OBJAWY COVID-19

Pojawienie się koronawirusa określanego jako SARS-CoV-2 oraz wydłużająca się walka z opanowaniem skutków epidemii stawia człowieka w sytuacji przewlekłego stresu. Lęk, strach, dezorientacja, dekoncentracja, zmęczenie, osłabienie, apatia, labilność emocjonalna czy inne obserwowane niepokojące symptomy wpisują się w spektrum zaburzeń psychicznych wywołanych przez długotrwały stres. Wbrew oczekiwaniom jednak, sytuacja nie poprawia się trwale po przebyciu COVID-19. Pomimo tego, że organizmowi udało się zwalczyć groźną chorobę, a objawy somatyczne takie jak kaszel czy problemy oddechowe ustępują, często obserwuje się niepokojące sygnały ze strony układu nerwowego, czy znaczne obniżenie kondycji psychicznej. Stan taki trwać może długi czas po ustąpieniu typowych objawów COVID-19.

Oczywistym jest, że wielomiesięczne napięcie, walka z chorobą swoją, a często i bliskich wpływa na obniżenie odporności psychicznej. Sytuacja taka staje się doświadczeniem traumatycznym, które znacznie utrudnia codzienne funkcjonowanie. Dolegliwości takie jak lęk (napięcie emocjonalne bez określonej przyczyny), strach (napięcie emocjonalne z określoną przyczyną – np. strach przed utratą pracy), smutek, stany depresyjne, bezsenność czy męczliwość uzupełniają objawy, które zostały potocznie nazwane jako „mgła mózgowa”. Tym terminem określa się zaburzenia pamięci, uczenia się, problemy z koncentracją uwagi, apatię, zmęczenie, spowolnienie czy nawet przymglenie świadomości. Istotnym jest, że wskazane symptomy dotyczą nie tylko osób starszych ale również pacjentów we wszystkich przedziałach wiekowych. Stan taki jest najczęściej związany z kosztami psychicznymi bardzo trudnej sytuacji, jednak u części osób może się wiązać ze zmianami w układzie nerwowym po przebytym COVID-19. Dotychczasowe badania wskazują, że koronawirusy mogą zająć układ nerwowy. Potwierdzają też różne drogi rozprzestrzeniania się patogenów w obrębie tego układu. Oprócz typowych oddechowych objawów, zakażenie SARS-CoV-2 może być przyczyną problemów neurologicznych takich jak: ból głowy, ból mięśni, zaburzenie powonienia i smaku (lub jednego z tych zmysłów), zaburzenia świadomości, niedowłady, osłabienia czucia, encefalopatia (czyli różnorakie uszkodzenia struktury mózgu), zapalenie mózgu, udar czy napady padaczkowe. Neurologiczne zaburzenia mogą być jedynymi symptomami zakażenia SARS-CoV-2, jednakowoż mogą zasadniczo wpłynąć na późniejszą kondycję psychiczną „ozdrowieńca”.

Pamiętać należy, że wszystkie wymienione objawy wymagają konsultacji lekarskiej, celem określenia przyczyny, zakresu ewentualnych uszkodzeń i podjęcia decyzji o dalszym postępowaniu.

Charakterystyczne dla przebiegu COVID-19 są problemy ze strony układu oddechowego, z kaszlem, dusznością, czy niewydolnością oddechową. Duszności wywołują lęk, strach, nawet ataki paniki. Przewlekłe niedotlenienie wiąże się z uszkodzeniem układu nerwowego. Upośledzenie funkcji poznawczych, odpowiedzialnych za przetwarzanie informacji, zaniki pamięci, problemy z zapamiętywaniem, niemożność skoncentrowania uwagi mogą być również konsekwencją niedotlenienia mózgu.

Nie istnieje aktualnie wiedza, która wskazałaby czas, w jakim będą utrzymywać się objawy. Ważnym jest, aby wykonać badania i włączyć ćwiczenia, które będą stanowiły swoisty trening dla mózgu.

W przypadku „mgły covidowej”, a więc upośledzenia funkcji poznawczych po przebyciu zakażenia SARS-CoV-2, duże znaczenie dla poprawienia jakości codziennego funkcjonowania mają odpowiednio dobrane ćwiczenia pamięci i koncentracji uwagi, uzupełnione przez zbilansowaną dietę, aktywność fizyczną oraz odpowiednio długi sen.
W każdym przypadku obserwowanych powikłań po chorobie ważne jest wsparcie emocjonalne ze strony najbliższego otoczenia i korzystanie z pomocy specjalistów. Pomocne staje się również przeorganizowanie życia zarówno prywatnego jak i zawodowego w taki sposób, żeby zminimalizować skutki deficytów poznawczych.

Facebook